مهدی پازوکی در گفتگو با فرارو تحلیل کرد
اگر دولت اولویتبندی نکند با مشکلاتی جدی رو به رو میشود!
سیاستهای اقتصادی دولت در دوران جنگ قابل قبول بود و اجازه نداد در کشور کمبودی رخ دهد اما مهمترین کاری که از این پس باید توسط دولت انجام شود، ایجاد امنیت برای سرمایهگذاران بخش خصوصی است. فرهنگ توسعه اقتصادی ایران باید تغییر پیدا کند.
فرارو- در شرایطی که مشخص نیست آتشبس بین ایران و آمریکا تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، توجه به وضعیت اقتصادی و پایدار نگه داشتن مولفههایی است که ممکن است مستقیما معیشت مردم را هدف بگیرند، از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی اقتصاددانان معتقدند با تحلیل درست شرایط فعلی و برنامهریزی پساجنگ میتوان از تشدید مشکلات پیشگیری کرد.
مهدی پازوکی، اقتصاددان و تحلیلگر حوزه اقتصاد در گفتگو با فرارو، به بررسی و تحلیل شرایط اقتصاد کشور پرداخته است:
مشکلات اقتصادی، پیش از جنگ نیز وجود داشت
مهدی پازوکی به فرارو گفت: «ما حتی پیش از جنگ نیز درگیر مشکلات اقتصادی بودیم. درواقع باید این حقیقت را بپذیریم که طی سالهای اخیر در بخشهای مختلف اقتصاد ایران، مشکلات زیرساختی متعددی داشتیم و چه در بخش بانکی و چه در بخش بودجه، با چالشَهای مختلفی دست و پنجه نرم میکردیم و ارزش پول ملی کشور هر روز، روند نزولی را طی میکرد. بنابراین، حتی پیش از جنگ نیز، عدم توازن در بخشهای مختلف اقتصاد ایران، کاملا هویدا بود. اینعدم تعادلها، منتج به افزایش نرخ بیکاری، افزایش نرخ تورم و رکود اقتصادی شد. اکنون در شرایط جنگی، افزون بر چالشهای اقتصاد جنگی با چالشهای از پیش مانده نیز رو در رو هستیم.»
وی افزود: «بخش فولاد کشور که اخیراَ در جنگ آسیب دید، یکی از درآمدزاترین بخشهای اقتصاد کشور بود. سالانه به طور متوسط بالای ۳۵ میلیارد دلار درآمد ارزی از بخشهای فولاد و پتروشیمی کشور کسب میکردیم که به دلیل جنگ از دست دادهایم. درواقع در سایه جنگ، منابع ارزی کشور، آسیب قابل توجهی را متحمل شده است. در طول جنگ کارخانهها و بنگاههای اقتصادی زیادی آسیب دیدهاند یا تعطیل شدهاند. به هر حال این موضوع و بیکاری بخشی از نیروی کار و تورم وارده به برخی بخشهای اقتصاد کشور را نمیتوان نادیده گرفت. برای مثال ایران خودرو بخشی دارد برای تهیه داشبورد و مواد پلاستیکی که ماده اولیه آن از پتروشیمی جم تامین میشد، این ماده با توجه به حوادث اخیر گرانقیمتتر شده است و در نهایت روی قیمت نهایی محصولات این شرکت خودروسازی تاثیر میگذارد.»
سیاستهای اقتصادی دولت در دوران جنگ قابل قبول بود
این اقتصاددان در خصوص بهترین راهکارها برای مدیریت اقتصادی کشور گفت: «امیدورام دولت با توقف جنگ به سرعت به سمت اصلاح ساختار اقتصادی حرکت کرده و منابع را اولویتبندی کند، اکنون هزینههای دولت به شدت بالا رفته است و این ایراد در زمان جنگ تشدید شده و به شدت مخرب است. جنگ هزینهزا است و جبران هزینههای ویرانی جنگ نیز بودجه جداگانهای میطلبد. اگر دولت اولویتبندی نکند با مشکلاتی جدی رو به رو میشود. اگر دولت مخارج خود را محدود نکند و باری به هر جهت حرکت کند، در نهایت زیر بار هزینههای سنگین کشور خواهد ماند و اقتصاد کشور به مرحلهای خطرناک خواهد رسید.»
وی در خصوص سیاستهای اقتصادی دولت در دوران جنگ گفت: «سیاستهای اقتصادی دولت در دوران جنگ قابل قبول بود و اجازه نداد در کشور کمبودی رخ دهد اما مهمترین کاری که از این پس باید توسط دولت انجام شود، ایجاد امنیت برای سرمایهگذاران بخش خصوصی است. فرهنگ توسعه اقتصادی ایران باید تغییر پیدا کند. اگر زمینه لازم برای سرمایهگذاری اقتصادی بخش خصوصی فراهم شود، تولید ملی افزایش پیدا میکند. اگر تولید ملی افزایش پیدا کند، درآمد ملی افزایش پیدا میکند و در نتیجه اشتغال افزایش خواهد داشت و نرخ بیکاری کاهش. به اعتقاد من اکنون بهترین زمان برای آمادهسازی فعالیت بخشهای مولد بخش خصوصی است و این وظیفه دولت است که در این زمینه اهتمام داشته باشد. حتی دولت باید از اینها حمایت کند و با تشویق مثبت زمینه را برای سرمایهگذاری گسترده این بخش فراهم کند. اما اگر قرار باشد اقتصاد بسته شود، یا به سمت افزایش دولتیسازی پیش برود، قطعا رکود بیشتر میشود.»
باید با تفکر اقتصاد دولتی خداحافظی کرد
این تحلیلگر حوزه اقتصاد تاکید کرد: «دولت باید با تفکر اقتصاد دولتی خداحافظی کرده و به سمت اقتصاد خصوصی حرکت کند. اولیتبندی اقتصادی به تنهایی کافی نیست و باید انضباط اقتصادی نیز در بخشهای مختلف پولی و بانکی و مالی حاکم شود. نکته دیگر انتصابهای آتی است. دولت و حاکمیت باید پس از آرام شدن شرایط کشور و خروج از وضعیت جنگی به سمت انتصابات گزینشی و دقیقتری حرکت کند. هر چه مدیران دلسوزتر و آگاهتری داشته باشیم از دست رفتن منابع و اقداماتی که در راستای توسعه حیاط خلوتهای برخی افراد انجام میشود نیز بهتر جمع میشود. قوانین و سیاستگذاریها نیز نیاز به اصلاحات گسترده دارد. برای مثال اکنون صندوق تامین اجتماعی در حال افزایش بیرویه هزینههای خود است. در حال حاضر یک کشور توسعه یافته در جهان نیز وجود ندارد که یک نفر بتواند در آن از یک صندوق دو حقوق بگیرد. استفاده از تکنولوژی اطلاعات نیز میتواند اثرگذاری بسیار مثبتی در رشد کشور داشته باشد.»
وی در خصوص ارتباط با جامعه جهانی گفت: «این بسیار مهم است که نباید از ارتباط با جامعه جهانی هراس داشته باشیم. اگر جنگ تمام شود، اولین کاری که انجام میدهیم باید افزایش ارتباط با جامعه جهانی باشد. این همان چیزی است که تندروها علاقهای به آن ندارند. ما باید در راستای توسعه، با کشورهای مختلف جهان روابط اقتصادی گسترده برقرار کنیم. بخش زیادی از رفاه و تعادل اجتماعی به ارتباط جهانی وابسته است. سیاستگذاریهای بین الملل جهانی به رشد فزاینده اقتصادی کمک میکند.»
