از چانهزنی فشرده تا پایان مذاکره بدون توافق
دور دیگری از مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا که از روز شنبه تا شامگاه یکشنبه با میانجیگری پاکستان در اسلامآباد برگزار شد، پس از حدود۲۱ ساعت گفتوگوی فشرده به دلیل زیاده خواهی ها و خواسته های غیر منطقی آمریکا بدون توافق به پایان رسید.
دور آخر مذاکرات سه جانبه از ساعت ۱ و ۵ دقیقه بامداد یکشنبه به وقت محلی آغاز شد و ۳ و ۱۲ دقیقه بامداد پایان یافت.
به گزارش ایرنا؛ مذاکرات در دو سطح کارشناسی و فنی و هیات های اصلی سه جانبه برگزار شد و همزمان، تیمهای کارشناسی دو طرف به تبادل متون و بررسی پیشنهادات پرداختند.
ابتدا کمیتههای مختلف ایرانی چندبار جلساتی برگزار و مواضع را بررسی کردهاند و با همگرایی کامل آماده آغاز مذاکرات شدند. با جدیشدن فضای مذاکرات سهجانبه، گفتوگوها وارد فاز کارشناسی شد و بخشی از اعضای کمیتههای تخصصی هیئت ایرانی نیز راهی محل مذاکرات شدند که این روند همچنان ادامه دارد.
سرانجام بار دیگر مذاکرات پس از طی مراحل فنی، به سطح اصلی سهجانبه میان ایران، آمریکا و پاکستان بازگشت؛ موضوعی که نشاندهنده تلاش برای تصمیمگیری در سطح سیاسی در کنار ادامه رایزنیهای تخصصی است.
ترکیب هیأتهای مذاکرهکننده
در این دور از گفتوگوها، هیأتهای عالیرتبه دو کشور حضور داشتند: ایران: محمدباقر قالیباف، سید عباس عراقچی و علیاکبر احمدیان و آمریکا: جی دی ونس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر
نقش پاکستان در تداوم مذاکرات
در این میان، پاکستان با ایفای نقش میانجی، تلاش کرده روند گفتوگوها حفظ شود. پیشنهاد تمدید مذاکرات از سوی اسلامآباد در همین چارچوب ارزیابی میشود.
خواسته های آمریکا
منابع ایرانی اعلام کردند که زیاده خواهی ها و خواسته های غیر منطقی آمریکا در برخی مسائل از جمله تنگه هرمز یکی از موانع اصلی مذاکره برای رسیدن به یک چارچوب روشن است.
شبکه سیانان بامداد یکشنبه به نقل از «یک منبع امنیتی ایرانی» گفت، تا زمانی که ایران و آمریکا به «چارچوب مشترکی» برای ادامه مذاکرات نرسند، وضعیت تنگه هرمز بدون تغییر خواهد ماند.
نقل از سیانان، این منبع که نامش منتشر نشده است، افزود، «زیادهخواهیهای» طرف آمریکایی در چند موضوع، از جمله تنگه هرمز، مانع از توافق طرفین بر سر یک پایه مشترک برای پیشبرد گفتوگوها شده است.
ابتکار عمل در اختیار واشنگتن نیست
رسانههای اروپایی ضمن بازتاب گسترده مذاکرات میان ایران و ایالات متحده با میانجیگری پاکستان در اسلامآباد، تأکید دارند که هیأت آمریکایی به ریاست جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، با اهرمهای محدودی در این گفتوگوها شرکت کرده و ابتکار عمل در اختیار واشنگتن نیست.
گاردین در این گزارش مینویسد که ونس در شرایطی پا به مذاکرات گذاشته که طرف ایرانی پس از تابآوری در برابر حملات گسترده آمریکا و اسرائیل و همچنین تحولات مربوط به تنگه هرمز، خود را در موقعیت برتر میبیند و همین مسئله توازن مذاکرات را به ضرر واشنگتن تغییر داده است.
این رسانه انگلیسی تأکید دارد که مأموریت ونس دستیابی به توافقی پایدار است، اما تحقق این هدف مستلزم تصمیمی دشوار میان ارائه امتیاز به ایران یا پذیرش ریسک شکست مذاکرات که در داخل آمریکا نیز با مخالفتهایی مواجه است.
موضع ایران؛ جدیت مشروط به رفتار طرف مقابل
در همین راستا، مسعود پزشکیان رئیسجمهور کشورمان با تأکید بر جدیت ایران در مذاکرات، موفقیت این روند را منوط به رویکرد طرف مقابل دانسته و بر پیگیری تأمین منافع ملی تأکید کرده است.
رئیس جمهور همچنین در گفت وگوی تلفنی باامانوئل مکرون همتای فرانسوی خودد با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچگاه بدنبال تنش و جنگ نبوده و همواره بر حل و فصل مسایل از طریق گفتگو بر مبنای حقوق بینالملل تاکید کرده است، افزود : در عین حال ما در دفاع از حقوق مشروع خود وتمامیت ارضی کشورمان تردید نداریم.
رئیس جمهور ضمن یادآوری عهد شکنی امریکا در مذاکرات و تحمیل دو جنگ علیه ایران و ارتکاب جنایات متعدد علیه ملت ایران، گفت: ما با اهتمام و جدیت وارد مذاکرات اسلام آباد شده ایم، لیکن موفقیت آن بستگی به رویکرد طرف مقابل دارد.
پایان مذاکره بدون دستیابی به توافق
مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد پاکستان به پایان رسید و زیاده خواهی آمریکا مانع از دستیابی به چارچوب مشترک و توافق شد.
منابع نزدیک به هیات مذاکراتی ایران به ایرنا گفت که طرف آمریکایی از ایران بازگشایی تنگه هرمز و تحویل مواد غنی شده را طلب دارد، چیزی که در میدان نبرد کسب نشده و افتضاح طبس-۲ را برای آمریکا رغم زده در میز دیپلماسی نیز نمیتواند مورد مطالبه قرار بگیرد و تیم مذاکره کننده ایرانی نیز مصرانه بر حفظ دستآوردهای میدان تاکید دارد.
وی افزود: جیدی ونس، مسئول تیم مذاکره کننده آمریکا سعی دارد ایران را مقصر طولانی شدن روند مذاکرات جلوه بدهد. اما آنچه تاکنون این روند را مختل کرده صرفا زیاده خواهی طرف آمریکایی است.
منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده ایران در مورد موضوع توقف جنگ در تمام جبههها افزود: تاکنون این متحد منطقهای آمریکا یعنی رژیم صهیونی بوده است که بارها آتشبس را نقض کرده و شب گذشته نیز با بمبهای فسفری مناطق جنوبی لبنان را آلوده کرده است.
