چرا حمله به ایران برای ترامپ دشوار است؟
توانایی ایران در حمله به شهرهای اسرائیل و بیثبات کردن خاورمیانه، آن را به دشمنی بسیار خطرناکتر از ونزوئلا تبدیل میکند. به همین دلیل است که با وجود همه هیاهوهایش، ترامپ و دستیاران ارشدش هنوز در حال بررسی این هستند که آیا تهدیدهای اقدام نظامی را عملی کنند یا خیر.
«ایران ونزوئلا نیست»، این جمله آغازین گزارش یک روزنامه آمریکایی مشهور در مورد دشواری حمله به ایران و غیرقابل مقایسه بودن ایران با ونزوئلا در زمینه انجام حملهای سریع و تمیز و تمام کننده است.
به گزارش عصرایران به نقل از نیویورک تایمز، این روزنامه آمریکایی در گزارشی تحت عنوان «چرا هدف قرار دادن ایران خطرناکتر از برکناری مادورو است؟» نوشت:
اگر حرفهای رئیس جمهور ترامپ را باور کنید، زمان برای اقدام نظامی علیه ایران در حال گذر است.
ترامپ عملا به مقامات ایرانی اولتیماتوم داده است. او از ایران خواسته است که برنامه هستهای خود را پایان دهد، تولید موشکهایی را که میتوانند به اسرائیل برسند متوقف کند و تمام حمایتهای خود را از «نیروهای نیابتی» مسلح در منطقه متوقف کند - اساسا تمام اهرمهای خود را کنار بگذارد. این یک راه طولانی است.
و هفته گذشته، او جزئیات آنچه را که در صورتعدم اقدام ایران اتفاق میافتد، شرح داد. ترامپ نوشت: «یک ناوگان عظیم به سمت ایران در حرکت است. مانند ونزوئلا، آماده، مایل و قادر است به سرعت ماموریت خود را با سرعت و خشونت، در صورت لزوم، انجام دهد.»
ترامپ به طور فعال در حال مقایسه ایران با ونزوئلا است. ایالات متحده به عنوان بخشی از یک کارزار فشار علیه رهبر این کشور، نیروهایی را درست در سواحل ونزوئلا جمع کرد. وقتی مادورو از اجابت به خواستهای ترامپ امتناع کرد، ایالات متحده در یک اقدام جسورانه شبانه به او حمله کرد و وی را دستگیر کرد. (مادورو را به همراه همسرش ربوده و به آمریکا منتقل کرد.)
اما توانایی ایران در حمله به شهرهای اسرائیل و بیثبات کردن خاورمیانه، آن را به دشمنی بسیار خطرناکتر از ونزوئلا تبدیل میکند. به همین دلیل است که با وجود همه هیاهوهایش، ترامپ و دستیاران ارشدش هنوز در حال بررسی این هستند که آیا تهدیدهای اقدام نظامی را عملی کنند یا خیر.
«دیوید سنگر» (روزنامه نگار و تحلیلگر آمریکایی) دراین باره گفت: «رئیس جمهور از ونزوئلا برای ارعاب ایرانیها استفاده میکند، اما بدون هدف مشخص. نقشه راه آشناست. اما هدف بسیار بسیار متفاوت است.»
تهدید به جنگ تمام عیار
مقایسه ایران با ونزوئلا (برای آمریکا) وسوسهانگیز است. ایران نیز همانند ونزوئلا در اثر سالها تحریم آمریکا، فلج شده است. این کشور نیز خود را در مخالفت با ایالات متحده تعریف میکند و برای دور زدن محدودیتهای تجاری به رقبای ایالات متحده مانند چین و روسیه متکی است. و همانطور که اعتراضات داخلی در ماه ژانویه نشان داد، در داخل کشور ضعیف است.
اما ایران ظرفیت زیادی برای وارد کردن خسارت به شیوههایی دارد که ونزوئلا ندارد.
تهران در حال حاضر از نظر نظامی ضعیف به نظر میرسد. رژیم اسد در سوریه سقوط کرده است. سایر متحدان منطقهای، مانند حماس و حزبالله، نابود شدهاند. و بمبارانهای اسرائیل و ایالات متحده در ژوئن گذشته به خطوط تولید موشکهای بالستیک ایران آسیب رساند و بخش زیادی از ذخایر هستهای آن را دفن کرد.
اما اریکا سولومون (خبرنگار نیویورک تایمز در ایران) به من گفت که اتفاقا این ضعف (ظاهری) بخشی از دلیل عزم راسخ رهبری ایران برای حمله متقابل است.
اریکا معتقد است: «این بار مسئله بقا است. آنها اعلام کردهاند که اگر ایالات متحده به آنها حمله کند، تمام تلاش خود را خواهند کرد تا این جنگ را به یک جنگ تمام عیار در منطقه تبدیل کنند.»
اسرائیل در حالت آمادهباش
شبه نظامیان شیعه در عراق که ایران مدتهاست از آنها حمایت میکند، متعهد شدهاند که به کمک ایران بیایند. اریکا گفت، این «نیروهای شهادتطلب» سوگند یاد کردهاند که تا پای جان بجنگند و میتوانند درگیریهایی را با نیروهای آمریکایی در عراق آغاز کنند که به طور قابل توجهی کشور را بیثبات خواهد کرد.
حوثیهای یمن نیز میتوانند به این درگیری بپیوندند. در گذشته، آنها کشتیهای آمریکایی را در تنگه هرمز، یک مسیر مهم کشتیرانی برای تجارت جهانی، هدف قرار دادهاند.
اما فوریترین تهدید از جانب موشکهای بالستیک دوربرد ایران است. آنها میتوانند مسافتی تا ۲۰۰۰ کیلومتر را پوشش دهند و کل خاورمیانه را در معرض خطر قرار دهند و ایران هشدار داده است که در صورت حمله، به اسرائیل و نیروهای آمریکایی در منطقه حمله خواهد کرد.
«رونن برگمن» خبرنگار این رسانه، در تلآویو میگوید که در ژوئن گذشته، (زمان جنگ ۱۲ روزه) تنها چند موشک ایرانی از سیستم دفاع هوایی اسرائیل عبور کردند.
اما پس از دو سال جنگ، اسرائیل از نظر موشکهای رهگیر کمبود دارد. و این بار، سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل به رونن گفتند که یک ضدحمله ایرانی میتواند بر شهرهای بزرگ اسرائیل متمرکز شود.
رونن گفت: «ما در مورد ۵۰۰.۷۰۰ و ۹۰۰ کیلوگرم مواد منفجره صحبت میکنیم. آنها میتوانند کل یک خیابان را نابود کنند.»
هدف مشخصی (برای اقدام نظامی) وجود ندارد
همه اینها یک محاسبه پیچیده برای ترامپ ایجاد میکند و سوال بزرگتری را مطرح میکند: او امیدوار است به چه چیزی دست یابد؟
دیوید سنگر در این باره میگوید: «هدف سیاسی و عملیاتی ما در اینجا چیست؟ آیا تغییر در رهبری است؟ آیا اطمینان از این است که قابلیت موشکی ایران دیگر به اسرائیل نمیرسد؟ آیا کار برنامه هستهای را تمام میکند؟ اقدام نظامی ممکن است به برخی از آنها کمکی نکند. وقتی به دولت فشار میآورید، با انبوهی از پاسخها مواجه میشوید، اما هیچ اولویتی وجود ندارد.»
در جریان اعتراضات ماه گذشته در ایران، به نظر میرسید که ترامپ قول داده است که دولت را سرنگون خواهد کرد. حالا که اعتراضات خوابیده، تمرکز رئیس جمهور دوباره روی برنامه هستهای ایران (برنامهای که ادعا میکرد در ماه ژوئن نابود کرده است) است.
ترامپ از تهدید حمله برای پیشبرد یک توافق جدید استفاده میکند. مقامات آمریکایی به دیوید سنگر گفتهاند که در مورد پذیرش شرایط ترامپ توسط تهران تردید دارند.
اما آنها همچنین میدانند که هرگونه عملیاتی علیه ایران بسیار دشوارتر از کاری است که ایالات متحده در ونزوئلا انجام داد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، روز چهارشنبه به سنا گفت که تصور میکند برچیدن دولت ایران، به رهبری یک چهره مذهبی با نفوذ منطقهای گسترده، «بسیار پیچیدهتر» خواهد بود.
خبرنگاران و تحلیلگران نیویورک تایمز میگویند در حالی که ترامپ گزینههای خود را میسنجد، انتظار حملات قریبالوقوع را ندارند. اما اگر یک چیز در مورد رئیس جمهور ایالات متحده آموخته باشیم، این است که او عاشق غافلگیری است.
