۲۶۴۱۵ مطلب
روند شکننده دیپلماسی میان ایران و آمریکا زیر فشار حملات نظامی، نقش اخلالگر اسرائیل، جنگطلبان ضدایرانی و بیاعتمادی عمیق دو طرف قرار دارد. برخی چهرههای ضدجنگ توافق محدود را برای پایان فوری بحران کافی میدانند، اما گروهی دیگر معتقدند بدون توافقی جامع، جنگ فقط به آینده موکول میشود. اختلاف هستهای، محاسبات تازه ایران، نبود راهبرد روشن در واشنگتن و بحران اعتماد، مسیر هر توافقی را دشوار کرده است.
دونالد ترامپ از احتمال توافق با ایران در هفته آینده برای تمدید آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز خبر داده، اما اختلافها بر سر شروط اصلی همچنان پابرجاست. ایران توقف حملات اسرائیل در لبنان را شرط پیشرفت مذاکرات میداند و نسبت به حمله به ضاحیه بیروت هشدار داده است. همزمان، اسرائیل نسبت به امضای توافق بدبین است و برخی تحلیلگران میگویند ترامپ میان توافق با ایران، فشار بر حزبالله، هزینههای جنگ و پیامدهای انتخاباتی گرفتار شده است.
این گفتوگو میگوید توافق احتمالی ایران و آمریکا میتواند با آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و کاهش تحریم نفتی، منابع مالی بزرگی در اختیار تهران بگذارد. در عین حال، کنترل ایران بر تنگه هرمز معادلات پیشین را تغییر داده و بازگشت کامل وضعیت این آبراه به دوران پیش از جنگ، بعید به نظر میرسد.
وزیر خارجه قطر بر حمایت کامل قطر از تلاشها با هدف توافق جامع برای پایان بحران تاکید کرد.
این تحلیل میگوید حذف اروپا از روند دیپلماسی ایران، نتیجه همزمان بیاعتنایی ترامپ، فوریت امنیتی کشورهای منطقه و فرسایش اعتبار خود اروپا است. اروپا پس از ناتوانی در حفظ برجام، شکست اینستکس، همراهی با فشارهای آمریکا و نگاه امنیتی پس از جنگ اوکراین، اعتماد تهران را از دست داد. نویسنده معتقد است اروپا برای بازگشت به خاورمیانه باید از زبان نظامی فاصله بگیرد و بر دیپلماسی، بازسازی، تجارت، زیرساخت و محیطزیست تکیه کند.
این تحلیل میگوید آمریکا پس از جنگ با ایران در بنبستی پرهزینه گرفتار شده و گزینههای ترامپ، از ادامه محاصره تا تشدید نظامی یا عقبنشینی، همگی پرریسکاند. نویسنده تأکید میکند تنها راه عملی، توافقی محدود و مرحلهای است که در آن ایران بخشی از بازدارندگی خود را حفظ کند و در برابر مصالحه هستهای و بازگشایی هرمز، امتیازهای واقعی اقتصادی، امنیتی و دیپلماتیک از آمریکا بگیرد.
کریس مورفی در ادامه این مصاحبه با انتقاد از سیاستها و رویکرد «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا تاکید کرد: «دونالد ترامپ فاسد است اما آنها فکر میکنند همه در سیاست فاسد هستند. بنابراین، دموکراتها باید در مورد راههایی که ما میخواهیم پول میلیاردرها و شرکتها را از سیاست خود بیرون بکشیم، بسیار بلندتر صحبت کنند، زیرا وقتی میگوییم که میخواهیم اقتصاد را درست کنیم، مردم حرف ما را باور نمیکنند.»
استاد دانشگاه شهید بهشتی گفت: ایران بیش از هر چیز، یک مفهوم معنوی است، زیرا در طول تاریخ، ایران بارها اشغال شده است و اجتماعی به نام ایران وجود ندارد و در عین حال ایران هست.
مهران کامروا، استاد دانشگاه جرج تاون قطر معتقد است که آمریکا میخواهد در برابر ایران دست به بازی پوکر بزند و ایران مشغول بازی شطرنج است. در این میان عامل تعیینکنندهای به نام ترامپ نیز وجود دارد که مرتب نظرش را تغییر میدهد.
این مقاله نشان میدهد جنگ ترامپ علیه ایران، که با اهداف حداکثری مانند تغییر نظام، نابودی برنامه هستهای و تضعیف توان نظامی تهران آغاز شد، اکنون به تلاش برای توافقی محدود و ۶۰ روزه بر سر آتشبس و بازگشایی هرمز کاهش یافته است. ایران با بستن تنگه هرمز اهرم فشار تازهای به دست آورده و ترامپ ناچار شده به توافقی شبیه برجام نزدیک شود؛ توافقی که هم جمهوریخواهان جنگطلب را نگران کرده و هم بیاعتمادی تهران مانع اصلی آن است.
