هشدار درباره بارشهای فراتر از نرمال پاییز؛ مخاطرات النینو برای ایران
بر این اساس، بارندگی در مهر، آبان و آذر در بخشهای وسیعی از کشور، بهویژه زاگرس و دامنه جنوبی البرز، بین ۳۰ تا ۴۰ درصد بیش از نرمال پیشبینی میشود.
کارشناسان هواشناسی و محیط زیست از احتمال وقوع یک «سوپر النینو» در سال جاری خبر داده و پیشبینی کردند پاییز امسال، بهویژه در مناطق زاگرس و دامنههای جنوبی البرز، با بارشهایی فراتر از نرمال همراه باشد. در عین حال، آنها نسبت به خطر آبگرفتگی، فرسایش خاک، زمینلغزش و پیامدهای این شرایط برای بخش کشاورزی هشدار دادند.
این پیشبینیها در نشست تخصصی «عصرانه بهرهوری» با حضور متخصصان حوزه هواشناسی، منابع طبیعی و اقلیم مطرح شد. کارشناسان تأکید کردند همزمانی تغییرات اقلیمی و وقوع النینو، ضرورت برنامهریزی برای مدیریت منابع آب، سیلابها و بخش کشاورزی را دوچندان کرده است.
پیشبینی «سوپر النینو» و افزایش بارشهای پاییزی
پرویز رضازاده، مشاور امور پیشبینی سازمان هواشناسی، با اشاره به خروجی مدلهای جهانی گفت النینوی امسال میتواند در حد یک «سوپر النینو» باشد. بر این اساس، بارندگی در مهر، آبان و آذر در بخشهای وسیعی از کشور، بهویژه زاگرس و دامنه جنوبی البرز، بین ۳۰ تا ۴۰ درصد بیش از نرمال پیشبینی میشود.
به گفته وی، این بارشها بیشتر از نوع پیوسته و سیستمی خواهند بود و هرچند احتمال سیلابهای ناگهانی کمتر است، اما آبگرفتگی و افزایش رواناب دور از انتظار نیست. او همچنین از احتمال کاهش بارشها از اواخر پاییز و بهویژه در بهمنماه خبر داد.
افزایش دما، تهدید پنهان کشاورزی
مسعود گودرزی، عضو هیأت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، تأکید کرد چالش اصلی تنها میزان بارش نیست، بلکه افزایش دما، تشدید تبخیر، رشد آفات و تغییر زمان و الگوی بارشها نیز بخش کشاورزی را با مخاطرات جدی روبهرو کرده است.
وی اصلاح تقویم زراعی، تغییر الگوی کشت به سمت محصولات کمآببر و اجرای پروژه بهروزرسانی الگوی زمانی بارندگی کشور را از مهمترین راهکارها دانست.
خطر زمینلغزش و فرسایش خاک در مناطق کوهستانی
کارشناسان همچنین هشدار دادند اثر النینو در همه مناطق کشور یکسان نخواهد بود و بیشترین پیامدها در مناطق کوهستانی و بخشهایی از زاگرس مشاهده میشود. در کنار تقویت ذخایر آبی، خطر زمینلغزش، فرسایش خاک، گسترش گالیها و ناپایداری دامنهها در استانهایی مانند کرمانشاه، گلستان و بخشهایی از سیستان و بلوچستان افزایش مییابد.
تأکید بر مدیریت آب و سامانههای هشدار
در پایان نشست، متخصصان بر استفاده از بارشهای فرانرمال برای تغذیه آبخوانها، مدیریت یکپارچه حوزههای آبخیز، بازنگری در مدیریت سدها، توسعه سامانههای هشدار سریع و افزایش آمادگی کشور برای مقابله همزمان با خشکسالی و بارشهای حدی تأکید کردند.
