محمد خاتمی: طرفدار صلح شرافتمندانه‌ام/ آن را خیانت جلوه ندهید

سیدمحمد خاتمی، رئیس دولت اصلاحات، در جمع مشاوران خود با اشاره به شرایط کنونی کشور، ایران را «نگران اما همچنان سربلند» توصیف کرد.

به گزارش سازندگی، او با تأکید بر ضرورت حفظ مسیر توافق، حمایت از مذاکره و تلاش برای دستیابی به صلح، گفت: «اکنون با صراحت می‌گویم با همه وجود طرفدار صلح شرافتمندانه‌ام».

خاتمی در ادامه با انتقاد از برخی مخالفت‌ها با روند مذاکره و صلح، اظهار کرد: «صلح را خیانت دانستن و صلح‌جویی را خلاف مرام حسین بن‌علی (ع) معرفی کردن و نام حسین (ع) و حماسه جاودان او را بهانه قرار دادن برای توجیه و تحمیل خواسته‌های متوهمانه و تعرض به مذاکره و مذاکره‌کنندگان، به‌هیچ‌وجه نه با جوهر اسلام محمدی (ص) نسبتی دارد و نه خدمت به ایران، کمک به خروج از بحران و پاسداشت خون شهیدان است».

او همچنین تصریح کرد: «من به حکم انصاف و اخلاق و خرد، طرفداران جنگ و انتقام و تلاشگران سیاسی و رسانه‌ای را برای ناکام گذاشتن توافق و ایجاد دوگانگی در حکمرانی و قطبی کردن جامعه، همدل با اسرائیل نمی‌دانم ولی می‌گویم اگرچه بسیاری از آنان نیت خوب دارند اما در عمل همان راهی را می‌روند و همان حرفی را می‌گویند که اسرائیل می‌رود و می‌گوید». 

خاتمی در ابتدای سخنان خود با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: «ایران عزیز امروز با پیکر زخم دیده از جور اغیار و نامهربانی و کم‌دانی یاران، نگران اما همچنان سربلند برپا ایستاده است. کشور اینک بیشتر نیازمند فکر گریز از تنگناهای سختی است که در مقاطع پیشین با حضور چشمگیر مردم در صحنه و فداکاری و کارآمدی فرزندان رزمنده نظامی و پایمردی و دلیری دیگر فرزندان شایسته در مذاکره و مدیریت بحران برای دور کردن سایه جنگ از کشور طی شده است، میدان‌های دفاع و دیپلماسی و اداره کشور در شرایط سخت اقتصادی از هم جدا نیستند. اکنون باید بیش از گذشته هوشیار بود و باسنجیدگی و تدبیر و در موضع و موقع عزت و آبرومندی، تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد». 

او با اشاره به روند شکل‌گیری توافق اخیر افزود: «تدوین تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای برای رفع مخاصمه و نیل به توافق پایدار، تصویب آن در شورای عالی امنیت ملی، تأیید آن از سوی رهبری و امضای نهایی آن توسط رئیس‌جمهور، فرصت و آغاز راهی است که با همه دشواری‌ها می‌تواند، سند راهگشای یک افق جدید ملی و بین‌المللی برای عبور از بحران باشد. جا دارد در اینجا از تدبیر شجاعانه و فداکارانه رئیس‌جمهور محترم در اداره کشور با وجود کمبودهای شدید و سوق دادن جامعه به سوی آرامش و امنیت و رفع خطرات برای موجودیت ایران و حرکت به سوی آینده بهتر ملت از صمیم قلب قدردانی کنیم». 

هشدار نسبت به از دست رفتن فرصت صلح

خاتمی در ادامه با اشاره به ارزیابی خود از نگاه افکار عمومی اظهار کرد: «واقعیت‌های مشهود و گزارش‌های سیاسی و پیمایش‌های معتبر علمی و اجتماعی، نشانگر آن است که اکثریت مردم با گرایش‌های مختلف از دخالت و به‌خصوص تجاوز خارجی خشمگین و در عین حال نگران از آینده و خواستار رفع مخاصمات برای رهانیدن کشور از مشکلات عدیده‌ای هستند که از بیرون و درون، عرصه زندگی را بر آنان از لحاظ اقتصادی، معیشتی، امنیتی، روانی، اجتماعی و فرهنگی تنگ کرده است. به همین سبب، کار ارزنده دولت و مدیریت عالی نظامی- سیاسی کشور را در حرکت به‌سوی توافق و مذاکره برای حل مشکلات سیاسی به‌رغم بی‌اعتمادی به دشمنان و دشواری‌های پیشبرد تفاهم مورد تأیید قرار می‌دهند». 

او با تأکید بر ضرورت حفظ فرصت‌های پیش‌آمده، گفت: «اینک بیش و پیش از هر چیز مردم به‌خصوص نظام حکمرانی باید به صلاح ایران و ملت با همه تفاوت‌ها و تنوع‌هایش بیندیشند و مراقب باشند که فرصت‌های ارزنده توافق از دست نرود و خدای ناخواسته به تهدید مبدل نشود، امری که با کمال تأسف بارها در گذشته شاهد موارد مشابه آن بوده‌ایم». 

رئیس دولت اصلاحات در ادامه اظهار کرد: «باید بدانیم که اکنون مخالف فعال و مؤثر این توافق، اسرائیل است که برای تقویت بدعهدی آمریکا و ناکام گذاشتن کشور و منطقه از رسیدن به صلح و آرامش و امنیت و توسعه مدام برنامه می‌ریزد». 

او سپس با اشاره به مراسم اخیر وداع با «رهبر شهید» و دیگر شهیدان گفت: «حضور چشمگیر ملت در مراسم اخیر وداع با پیکر رهبر شهید و شهیدان دیگر، عرصه جدیدی بود که می‌توانست نشانه‌ای از همبستگی و اقتدار ایران باشد. خشم شدید دلبستگان به انقلاب و حتی بخش‌هایی از جامعه که ایران عزیز را سربلند می‌خواهند از شهادت رهبر فقید کشور و نیروهای فداکار نظامی و امنیتی و سیاسی و انبوهی از شهروندان بی‌پناه و کودکان مظلوم مشهود بود اما در طرف مقابل نیز تهدیدها و تلاش‌های رئیس‌جمهور آمریکا که در تحقق ادعاهای واهی خود ناکام مانده و از سوی رقیبان همچنین افکار عمومی آمریکا و جهان مورد انتقاد و تحت‌فشار شدید قرار گرفته است، برجسته شد، حال این پیامدها اگر با تدبیر و واقع‌بینی مدیریت نشود و محوریت توافق و تعهدات آن در این میان مخدوش گردد، می‌تواند خود به چالشی جدید بر سر راه آرامش بعد از توفان و استقرار امنیت نه‌تنها در ایران که در منطقه تبدیل شود». 

صلح را خیانت جلوه ندهید

خاتمی با انتقاد از برخی جریان‌های داخلی افزود: «جای تأمل و تأسف است که در میانه چنین وضعیت پیچیده و شکننده‌ای که باز اسرائیل میاندار شده به تحریک آمریکا پرداخته است، گرایش‌ها و نیروها و رسانه‌های افراطی و خطرآفرین در داخل نیز با آن همسو شده و به تخفیف مذاکره، توافق و نهادها و مسئولان مبادرت کرده‌اند». 

او ادامه داد: «من به حکم انصاف و اخلاق و خرد، طرفداران جنگ و انتقام و تلاشگران سیاسی و رسانه‌ای را برای ناکام گذاشتن توافق و ایجاد دوگانگی در حکمرانی و قطبی کردن جامعه، همدل با اسرائیل نمی‌دانم اما می‌گویم اگرچه بسیاری از آنان نیت خوب دارند اما در عمل همان راهی را می‌روند و همان حرفی را می‌گویند که اسرائیل می‌رود و می‌گوید». 

رئیس دولت اصلاحات همچنین اظهار کرد: «صلح را خیانت دانستن و صلح‌جویی را خلاف مرام حسین بن‌علی (ع) معرفی کردن و نام حسین (ع) و حماسه جاودان او را بهانه قرار دادن برای توجیه و تحمیل خواسته‌های متوهمانه و تعرض به مذاکره و مذاکره‌کنندگان به‌هیچ‌وجه نه با جوهر اسلام محمدی (ص) نسبتی دارد و نه خدمت به ایران، کمک به خروج از بحران و پاسداشت خون شهیدان است». 

او با تأکید بر ضرورت نگاه واقع‌بینانه به اداره کشور گفت: «شعارها و هیجان‌ها به‌جای خود ولی در مقام تدبیر جامعه و تأثیرگذاری عملی بر سرنوشت کشور و آینده ملت بزرگ آنچه باید در نظر باشد، نگهبانی از میهن و برداشتن دام‌ها و موانع از راه عزت و توسعه آن و زمینه‌سازی هرچه بیشتر برای تأمین حقوق و رضایت مردم است». 

خاتمی در ادامه با اشاره به آخرین نامه خود به «رهبر فقید» پس از جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: «در آخرین نامه‌ای که به رهبر فقید پس از جنگ تجاوزکارانه ۱۲ روزه نوشتم، یادآور شدم که عنوان کتاب ارزنده‌ای که ایشان ترجمه کرده‌اند «پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ» درباره صلح حضرت امام مجتبی (ع) است و عرض کردم مگر امام چه کرد؟ حکومت و حکمرانی مشروع خود را برای حفظ ارزش‌های اصیل اسلامی و انسانی و نجات مردم از نکبت جنگ و ویرانی به رقیب واگذار کرد، من در همان نامه درخواست کردم که برای حفظ حکومت (و نه واگذاری آن) و حفظ اقتدار کشور گام به سوی صلح برداشته شود». 

رئیس دولت اصلاحات افزود: «امروز هم بنا به دغدغه و تجربه‌ای که دارم، می‌گویم جدا کردن قطعاتی از تاریخ از زمینه‌ها و زمانه و شرایط آن‌ها و بهره‌گیری برای توجیه روش‌ها و روال‌هایی که برای تدبیر امور امروز کشور از عیب و نقص هم بری نیست، خسارت‌بار و خطرآفرین است؛ هرچند که تاریخ می‌تواند و باید منشأ عبرت خیرخواهان باشد». خاتمی تأکید کرد: «هوشیار باشیم که از احساسات پاک مردم به‌نفع اهواء جنگ‌طلبانه و تخریب بیشتر ایران از سوی جریان‌هایی افراطی سوء‌استفاده نشود». 

او در ادامه گفت: «امروز از پدرکشتگی مردم ایران با آمریکا سخن می‌رود که سخن درستی است. رهبر فقید پدر همه کسانی بود که به انقلاب و جمهوری اسلامی وفادار بودند و نیز برای انبوهی از نیروهایی که استقلال و ایستادگی را در برابر تجاوزکاران پاس می‌داشتند نیز نماد بزرگی بود. ولی آنچه اکنون باید مهم و مبنا باشد، عبور از بحران‌ها و تنگناهاست». 

رئیس دولت اصلاحات سپس اظهار کرد: «مگر پدرکشتگی حسن بن‌علی (ع) و حضرت سجاد (ع) از پدرکشتگی ما شدیدتر نبود؟ مگر در برابر آنان جور و جنایت فزاینده معاویه و یزید قرار نداشت؟ مگر در همین زمانه ما قطعنامه ۵۹۸ و صلح با صدام متجاوز امضا نشد و تأکید امام راحل (ره) را بر التزام به پیشبرد توافق در پی نداشت؟ چرا تاریخ را همه‌جانبه و راه بزرگان را درست نبینیم؟» 

خاتمی در پایان با تأکید بر حمایت از مسیر صلح و توافق گفت: «اکنون با صراحت می‌گویم با همه وجود طرفدار صلح شرافتمندانه‌ام و بعید می‌دانم که اسرائیل نیز به آسانی بگذارد در منطقه ما صلح پایدار برقرار بشود اما هر گامی که در جهت رفع سایه شوم جنگ و جلوگیری از خسارت و ویرانی کشور و پرهیز از آنچه زندگی تلخ مردم ما را تلخ‌تر و پررنج می‌کند، برداشته شود، عینُ‌صواب و مصلحت برای ایران است؛ به همین جهت نیز کار بزرگ رئیس‌جمهور و شورای عالی امنیت ملی را می‌ستایم و بر ضرورت حمایت همه‌جانبه از توافق و پیشبرد الزامات و تعهدات آن، پشتیبانی از مذاکره و مذاکره‌کنندگان تأکید می‌کنم؛ بر این باورم که اکثریت قاطع ملت، همه جریان‌های دلسوز سیاسی و شخصیت‌ها و نخبگان ملی نیز با همه تنوع آرایی که دارند، در این شرایط خطیر همین را می‌خواهند». 

او در پایان خاطرنشان کرد: «من به‌عنوان شهروندی کوچک اما دغدغه‌مند و نگران ایران و اسلام، انتظار دارم در این شرایط خطیر همه شخصیت‌ها و اندیشمندان و جریان‌ها و نهادهای مدنی و سیاسی و رسانه‌ها و نهادهای تبلیغی در تبیین و ترویج اندیشه صلح و عقلانیت و گفت‌وگو و تحذیر از افراط و خشونت و جنگ‌افروزی به میدان آیند و به پیشبرد توافق پایدار و تأمین زندگی بی‌دغدغه مردم و توسعه همه‌جانبه یاری رسانند، ایران از آن همه ایرانیان است و باید آباد و سربلند و پایدار بماند».