غلامرضا کریمی در گفتوگو با فرارو:
اگر توافق نشود، در افق یک تا پنج ماهه باید منتظر جنگ باشیم / هدف تغییر نظام از دستور کار آمریکا خارج نشده است
آن چه امروز در کشور ما و به ویژه در تنگه هرمز وجود دارد نشان می دهد ایران از موقعیت مناسبی در عرصه گفتگو و توافق برخوردار است. ایران دست بالا و توانایی تاثیرگذاری بر اقتصاد بین المللی را دارد. اگر این وضعیت مشمول زمان شود و به درگیری های مقطعی منتهی شود و هفته ای یکی دوبار تنش های محدودی ایجاد شود و این وضعیت ادامه پیدا کند
فرارو- در حالی که فضای سیاسی و امنیتی منطقه همچنان تحت تأثیر تنشهای اخیر میان ایران، آمریکا و اسرائیل قرار دارد، گمانهزنیها درباره احتمال بازگشت درگیریهای نظامی و سرنوشت مذاکرات، بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات سیاست خارجی تبدیل شده است. غلامرضا کریمی، استاد روابط بینالملل دانشگاه خوارزمی معتقد است هرچند تجربه جنگهای اخیر نشان داد تغییر نظام سیاسی ایران از طریق حمله نظامی ممکن نیست، اما این به معنای کنار گذاشته شدن راهبرد تغییر نظام از سوی آمریکا و اسرائیل نخواهد بود. او تأکید میکند که فرصت زمانی پیشروی ایران برای دستیابی به توافق بسیار محدود است و شکست مذاکرات، احتمال تحمیل جنگی تازه را بهشدت افزایش میدهد.
هدف تغییر نظام سیاسی ایران همچنان در دستور کار آمریکا و اسرائیل است
غلامرضا کریمی در خصوص گمانههای روزهای اخیر درباره احتمال از سرگیری جنگ میان ایران و آمریکا گفت: «نظام بینالملل، ایران را به عنوان یک بازیگر آشوبساز و مخالف نظم لیبرالی موجود میبیند. تا مقاطعی، جریانهای حاکم بر قدرت هژمون ارادهای برای جنگ مستقیم با ایران نداشتند؛ اما از زمانی که نتانیاهو و ترامپ همنظر شدند، تصمیم گرفتند با ایران برخورد جدی کنند. در قالب تحمیل جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و حوادث دیماه، تلاش کردند شرایط را بهگونهای رقم بزنند که با یک تجاوز خارجی، نظام سیاسی حاکم بر ایران تغییر کند.»
وی افزود: «دستاورد این تقابلها نشان داد که نظام سیاسی ایران با یک حمله خارجی قابل سرنگونی نیست و ظرفیتهای بازدارندگی بالایی دارد؛ اما این به معنای حذف ایده "تغییر نظام" از اهداف کلان آمریکا و اسرائیل نیست. بنابراین اگر مؤلفههای قدرت ملی ایران (شامل بازدارندگی خارجی، ثبات، تابآوری و انسجام ملی) تضعیف شود و این پالس به دنیا مخابره شود که بستر داخلی برای مداخله فراهم است، نباید در وقوع حمله نظامی تردید کرد. با این حال، شرایط موجود چشماندازی از تغییر رفتار نظام جمهوری اسلامی به طرف مقابل ارائه نمیدهد که این یک نقطه قوت راهبردی برای ایران است.»
اگر توافق نهایی شکل نگیرد، باید منتظر جنگ باشیم
این استاد دانشگاه با تأکید بر اهمیت فاکتور «زمان» در تصمیمگیریهای سیاسی تصریح کرد: «شرایط فعلی، کشور را در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نگه داشته است. یادداشت تفاهم امضاشده میان ایران و ایالات متحده، فرصت جدیدی برای نقشآفرینی ایران ایجاد کرده است؛ اما اگر این فرصت مشمول گذر زمان شود و به لغو تحریمها و حل مسائل هستهای نینجامد، طبیعی است که در یک چشمانداز یک تا ۵ ماهه، باید منتظر تحمیل یک جنگ جدید باشیم. تمامی شاخصها نشان میدهد که اگر در پایان فرصت ۶۰ روزه توافقی حاصل نشود، مسلماً پس از انتخابات آمریکا (نوامبر) جنگ به ایران تحمیل خواهد شد؛ بهویژه اگر تضادهای داخلی نیز تشدید شوند.»
او ادامه داد: «موقعیت امروز ایران، بهخصوص در تنگه هرمز، نشاندهنده دست برتر ما در عرصه گفتوگو و تأثیرگذاری بر اقتصاد بینالمللی است. اما اگر جریان مذاکرات مرتباً به تعویق بیفتد و به درگیریهای مقطعی بسنده کنیم، این فرصت از دست میرود. متأسفانه برخی گروههای سیاسی در داخل اساساً با هرگونه توافقی مخالفاند که به نظر من، این افراد فهم دقیقی از مناسبات نابرابر محیط بینالمللی ندارند.»
اسرائیل بزرگترین مانع مذاکرات است / هنر سیاستمداران توافق در ۶۰ روز آینده است
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به اهمیت شناخت بزنگاههای سیاسی گفت: «محیط بینالملل، محیطی نابرابر است. داشتن پول یا موقعیت استراتژیک به معنای دستیابی صددرصدی به امتیازات نیست. وقتی ما پس از توافق، موقعیت برتری در تنگه هرمز به دست آوردیم، رقبای ما فوراً مسیر آبراهی جدیدی در دریای عمان شکل دادند تا تقابلی میان ایران و آمریکا ایجاد کنند که مطلوب اسرائیل بود. مخالفان مذاکرات موفق شدهاند در روند تعلیق فشارها وقفه ایجاد کنند.»
کریمی در پایان افزود: «این تصور که با بستن تنگه هرمز اقتصاد جهانی ظرف ۱۰ روز ورشکست میشود، از اساس باطل است. منطق بینالملل پیچیدگیهای خاص خود را دارد و فرصتسوزی به ضرر ماست. در حال حاضر، اسرائیل بزرگترین مانع پیشبرد مذاکرات است و از تمام ظرفیتهای خود استفاده میکند تا این ۶۰ روز بدون توافق بگذرد و ایران نتواند از ظرفیتهای میدانی خود در عرصه دیپلماسی بهرهمند شود. هدف آنها تشدید فشارهای اقتصادی و نارضایتیهای داخلی است. هنر سیاستمداران ما این است که در فرصت ۶۰ روزه پیشرو به توافق دست یابند؛ چراکه امکان احیای فرصتهای گذشته وجود ندارد و اگر زود نجنبیم، همهچیز به ضرر ما تمام میشود.»
