تصاویر: سازههای شگفتانگیز قطب جنوب
از کلبههای چوبی ساده قرن نوزدهم تا ساختمانهای پیشرفتهای مانند دیسکاوری ۲۰۲۶، معماری در قطب جنوب با خلاقیت و فناوری، هم محیط زندگی دانشمندان را راحتتر کرده و هم پایگاهی برای تحقیقات علمی پیشرو فراهم میکند.
قطب جنوب، بهاندازه قابلتوجهی کمترین توسعه را در جهان دارد و تعداد بسیار کمی ساختمان در آن وجود دارد.
دو کلبه ساده که سال ۱۸۹۹ ساخته شدند، نخستین سازههایی بودند که در این قاره بنا شدند، اما با ادامه کاوشها، پایگاههای تحقیقاتی به مرور پیچیدهتر و گستردهتر شدند و ساختمان دیسکاوری طراحیشده توسط شرکت معماری هیو براتون جدیدترین سازه در آنجاست.
شرایط سخت اقلیمی و جدایی جغرافیایی از سکونتگاههای اصلی، سبب شده معماری در قطب جنوب بسیار کارآمد باشد. با این حال، براتون معتقد است این محدودیتها سازههای ساختهشده در این قاره را بیش از حد محدود نکردهاند.
«زمانی که تمام عوامل اقلیمی، محیطی، عملیاتی و تدارکاتی مؤثر بر طراحی یک ساختمان در قطب جنوب در نظر گرفته شوند، ممکن است تصور شود جایی برای خلاقیت باقی نمیماند، اما این تصور کاملاً اشتباه است. طراحی در قطب جنوب بهراستی نوآورانه است و در سالهای اخیر ایستگاهها و ساختمانهای جدید زیادی ساخته شدهاند که جوایزی از سراسر جهان کسب کردهاند و نشان میدهند «عامل X» را دارند، یعنی طراحیهایی که از سطح معمولی فراتر میروند و زندگی مردم را لذتبخشتر میکنند.»
براوتون معماری در قطب جنوب را به «سفارتها روی یخ» تشبیه کرد و معتقد است این ساختمانها در حمایت از دانشمندان برای انجام تحقیقات پیشرو نقش کلیدی دارند.
«این ساختمانها با راهحلهای خلاقانهای که از اصول اولیه توسعه یافتهاند، به شرایط محیطی پاسخ میدهند؛ بار نگهداری را کاهش میدهند، سلامت، ایمنی و رفاه اولویتشان است و مکانی فراگیر، هیجانانگیز و الهامبخش برای زندگی و کار فراهم میآورند».
«آنها وسیلهای برای حمایت از تحقیقات علمی پیشگامانه هستند که به ما کمک میکند تغییرات اقلیمی را درک و با آنها مقابله کنیم و به عنوان «سفارتهای روی یخ» برای کشورهایی که آنها را حمایت میکنند، عمل میکنند.»
در ادامه، هشت نمونه از سازههای نوآورانه قطب جنوب را میبینید:
پایگاه اسکات-آموندسن فرارو چوی ۲۰۰۸
این پایگاه که در دورترین نقطه جنوب و در نتیجه جهان قرار دارد، نزدیک قطب جنوب واقع شده است. این ساختمان برای پذیرش ۱۵۰ نفر از بنیاد ملی علوم آمریکا ساخته شده و روی ۳۶ ستون هیدرولیکی قرار دارد. این طراحی سبب میشود کل سازه به مرور زمان بالا رود تا زیر برف مدفون نشود.
ایستگاه پرنسس الیزابت، فیلیپ سامین و همکاران، ۲۰۰۹
این ایستگاه که «نخستین ایستگاه بدون انتشار کربن» در قطب جنوب توصیف شده، روی ستونهایی روی یک تپه گرانیتی در سرزمین ملکه مود قرار دارد. ساختمان با پوشش استیل ضدزنگ و شکل آیرودینامیک طراحی شده و بهطور فشرده برای کاهش استفاده از مواد و انرژی ساخته شده است. چارچوب اصلی آن از چوبهای لایهای است و داخلش، حسی متفاوت نسبت به سایر پایگاهها ایجاد میکند. کل ایستگاه با انرژیهای تجدیدپذیر کار میکند، ازجمله پنلهای خورشیدی و ۹ توربین بادی روی خطالراس.
ایستگاه تحقیقاتی بهاراتی، شرکت معماری بوف ۲۰۱۲
پایگاهی با ظاهر فضایی که بخشی از آن ۶ متر بالاتر از زمین روی ستونهای V شکل قرار دارد. سازه اصلی از ۱۳۴ کانتینر حمل و نقل ساخته شده و با پوشش عایق و آیرودینامیک پوشیده شده تا از جمعشدن برف جلوگیری شود. کانتینرها مجهز به اتاقهای تکنفره برای ۴۷ محقق هستند و فضاهای مشترک در مرکز ساختمان قرار دارند.
ایستگاه تحقیقاتی هالی VI، هیوج براوتون، ۲۰۱۳
ایستگاه تحقیقاتی هالی VI «نخستین مرکز تحقیقاتی سیار جهان» توصیف شده که روی یخچال شناور برانت ساخته شده و هشت ماژول متصل به هم دارد که روی پایههای هیدرولیکی قرار دارند تا از برف و یخ فاصله داشته باشند.
ایستگاه جانگ بوگو، اسپیس گروپ، ۲۰۱۴
این پایگاه در خلیج «تِرا نُوا» قرار دارد و برای مأموریت تحقیقاتی کره جنوبی طراحی شده است. ساختمان اصلی ۴۰۰۰ مترمربعی سه بازوی آیرودینامیک دارد که دو بازو محل سکونت و بازوی سوم آزمایشگاهها و سالن غذاخوری بزرگ دارد.
پایگاه اسپانیایی خوآن کارلوس I، هیو براتون، ۲۰۱۸
این پایگاه جایگزینِ یک مرکز قدیمی در جزیره لیوینگستون شده است و ماژول زیستگاهی سهگوشی برای ۲۰ نفر، ماژول علمی جداگانه و چند واحد اضافی برای خدمات و انبار دارد. تمام سازهها روی پایه قرار دارند و با پانلهای پلاستیکی تقویتشده با الیاف قرمز پوشیده شدهاند.
ایستگاه تحقیقاتی فرمانده فراز، استودیو ۴۱.۲۰۲۰
این سازه که در قالب یک پایگاه علمی نیروی دریایی برزیل در جزیره کینگ جورج طراحی شده، دو ماژول خطی به رنگ فیروزهای روی پایهها دارد. هر بلوک دیوارهای شیشهای کامل و هر اتاق پنجره دارد تا نور طبیعی و دید فراهم شود. همچنین ۱۷ آزمایشگاه، اقامتگاههایی برای ۶۴ دانشمند، فضاهای مشترک، سالن ورزشی و کتابخانه دارد.
ساختمان دیسکاوری قطب جنوب، هیو براتون، ۲۰۲۶
جدیدترین نمونه معماری قطب جنوب، ساختمانی بزرگ دو طبقه است که پایگاه اصلی British Antarctic Survey در ایستگاه تحقیقاتی روترا است و بهعنوان پایتخت قلمرو بریتانیایی قطب جنوب عمل میکند. داخل ساختمان ۴۵۰۰ مترمربعی، نیروگاه اصلی، انبار، دفاتر، سالن ورزشی، اتاق موسیقی، فضای هنر و صنایع دستی، سونا و کارگاه تعمیر خودرو قرار دارد. روی ساختمان برج کنترل فرودگاه نصب شده و یک منحرفکننده برف روی سقف از بادهای قوی منطقه برای دور کردن برف از ساختمان استفاده میکند.
