ماجرای شکلگیری قدرتمندترین ائتلاف نظامی جهان
چرا ناتو تشکیل شد؟
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در ۴ آوریل ۱۹۴۹ [۱۵ فروردین ۱۳۲۸] در واشینگتن دیسی تأسیس شد؛ زمانی که ۱۲ کشور از آمریکای شمالی و اروپای غربی «پیمان آتلانتیک شمالی» را امضا کردند.
افزایش اختلافات میان ایالات متحده و اتحاد شوروی بر سر گسترش کمونیسم، سیاستهای رقیب مانند «طرح مارشال» آمریکا و «کمینفورم» شوروی، و همچنین افزایش تنشها بر سر آلمان - ازجمله محاصره برلین - کشورهای غربی را متقاعد کرد که امنیت جمعی ضروری است.
در میانه جنگ سرد، ۱۲ کشور از جمله ایالات متحده ناتو را بنیانگذاری کردند تا ستون فقرات دفاع نظامی جهان غرب در برابر اتحاد جماهیر شوروی و متحدانش باشد.
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در ۴ آوریل ۱۹۴۹ [۱۵ فروردین ۱۳۲۸] در واشینگتن دیسی تأسیس شد؛ زمانی که ۱۲ کشور از آمریکای شمالی و اروپای غربی «پیمان آتلانتیک شمالی» را امضا کردند.
چه عواملی به شکلگیری ناتو منجر شد؟
بیثباتی پس از جنگ جهانی دوم باعث ایجاد ناتو در سال ۱۹۴۹ شد. بخش زیادی از اروپا از نظر فیزیکی ویران و از نظر سیاسی شکننده بود. رهبران غربی از گسترش کمونیسم نگران بودند، زیرا اتحاد جماهیر شوروی کنترل خود را بر اروپای شرقی تثبیت کرده و از جنبشهای کمونیستی در دیگر نقاط نیز حمایت میکرد.
افزایش اختلافات میان ایالات متحده و اتحاد شوروی بر سر گسترش کمونیسم، سیاستهای رقیب مانند «طرح مارشال» آمریکا و «کمینفورم» شوروی، و همچنین افزایش تنشها بر سر آلمان - ازجمله محاصره برلین - کشورهای غربی را متقاعد کرد که امنیت جمعی ضروری است.
کشورهای اولیه عضو ناتو کدام بودند؟
در زمان تأسیس این سازمان، ۱۲ کشور عضو آن عبارت بودند از: بلژیک، بریتانیا، کانادا، دانمارک، فرانسه، ایسلند، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ، پرتغال و ایالات متحده
هدف اولیه ناتو چه بود؟
هدف ناتو فراتر از صرفاً مقابله با اتحاد شوروی بود. براساس تاریخ رسمی ناتو، این اتحاد بر سه هدف اصلی بنا شد: «بازدارندگی در برابر گسترشطلبی شوروی، جلوگیری از احیای نظامیگری ملیگرایانه در اروپا از طریق حضور قدرتمند آمریکای شمالی در این قاره، و تشویق به یکپارچگی سیاسی اروپا.»
اگرچه امضای «قانون بازیابی اقتصادی ۱۹۴۸» توسط رئیسجمهور هری اس. ترومن - که به طرح مارشال معروف است - بودجهای برای بازسازی اروپا فراهم کرد، اما کشورها همچنان برای امنیت، دفاع و برنامهریزی راهبردی به سازماندهی سیاسی و نظامی نیاز داشتند.
زمانی که دین اچسون، وزیر امور خارجه ایالات متحده، این پیمان را امضا کرد، این اقدام نشاندهنده تغییری بزرگ در سیاست خارجی آمریکا بود، زیرا امنیت ایالات متحده را به کشورهای اروپایی پیوند میداد. مشهورترین بخش این پیمان، ماده ۵ است که مقرر میکند: «حمله مسلحانه علیه یک یا چند عضو... به منزله حمله علیه همه آنها تلقی خواهد شد.»
ناتو چگونه چشمانداز راهبردی را تغییر داد؟
آزمایش نخستین سلاح هستهای اتحاد شوروی در سال ۱۹۴۹ و آغاز جنگ کره در سال ۱۹۵۰ باعث شد ناتو به ایجاد یک نظام نظامی رسمی و یکپارچه روی آورد. در سال ۱۹۵۱ «فرماندهی عالی نیروهای متحد در اروپا» آغاز به کار کرد که تحت رهبری ژنرال آمریکایی دوایت دی. آیزنهاور بود. مقر عالی نیروهای متحد در اروپا (SHAPE) در نزدیکی پاریس مستقر شد (که اکنون در بلژیک قرار دارد). سال بعد نیز ناتو «فرماندهی متحد آتلانتیک» را در نورفولک، ایالت ویرجینیا فعال کرد. این فرماندهیها همچنان برنامهریزی و اجرای تمام عملیاتهای نظامی ناتو را بر عهده دارند.
در دهه ۱۹۵۰ کشورهای بیشتری ازجمله یونان، ترکیه و آلمان غربی به ناتو پیوستند. اتحاد شوروی در سال ۱۹۵۵ با ایجاد «پیمان ورشو» واکنش نشان داد؛ اتحادی نظامی میان شوروی و کشورهای تابع آن در اروپای شرقی. امروزه ۳۲ کشور عضو ناتو هستند. بر اساس ماده ۱۰ این پیمان، عضویت برای هر «کشور اروپایی که بتواند اصول این پیمان را پیش ببرد و به امنیت منطقه آتلانتیک شمالی کمک کند» آزاد است.
منبع: خبرآنلاین
