روایت شاهدان از بمباران پل B۱

مردم تهران و کرج در تمام این سال‌ها چشم به راه افتتاح پلی بودند که روز پنجشنبه و همزمان با «سیزده به‌در» در دو نوبت توسط امریکا بمباران شد. بسیاری از آنها در این 10 سال شاهد تکمیل شدن قطعات پازل پل بیلقان معروف به B1 توسط صدها کارگر و مهندس ایرانی بودند و هر از گاهی در مکالمات‌شان با یکدیگر می‌گفتند؛ «ان‌شاءالله این پل افتتاح شود، مسیرمان تا شمال کوتاه می‌شود.»

به گزارش اعتماد، این پل قرار بود نجات‌دهنده ترافیک تهران و کرج باشد و مردم مسیر یک ساعت و نیمه را در 10 دقیقه طی کنند اما حالا تخریب شده و انفجارها دست‌کم 8 شهید و 95 مجروح غیرنظامی بر جای گذاشته است. پل B1 که به عنوان شاهکار مهندسی ایران شناخته شده بود، در انتهای غربی بزرگراه همت تهران و آزادراه شمالی کرج قرار داشت که با ارتفاع 130 متر که طول آن به ۱۰۵۰ متر می‌رسید و از 8 دهانه تشکیل شده بود. مهندسان و کارگران ایرانی ماه‌ها حتی زمانی که جنگنده‌ها و پهپادها در زمان جنگ 12 روزه از بالای سر آنها رد می‌شدند هم دست از کار نکشیده بودند. روزانه 130 نفر روی این پروژه صددرصد ایرانی در محدوده تفرجگاه پارکرود، بدون کمک حتی یک کارشناس خارجی کار می‌کردند و در آستانه بهره‌برداری بود.

ساعت حوالی 2 ظهر روز پنجشنبه درحالی که بسیاری از مردم در محوطه تفریحی زیر این پل در حال گذراندن سیزدهمین روز سال 1405 بودند، مورد هدف حمله جنگنده‌های امریکایی قرار گرفت و بخش میانی آن تخریب شد. چند روز قبل دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا در ادامه رویه جنگ‌طلبانه‌اش، ایران را با حمله به زیرساخت‌ها و پل‌ها تهدید کرده بود، بنابراین حتی به تخریب بخش میانی پل هم اکتفا نکرد و جنگنده‌ها یک بار دیگر و حدود ساعت 5 و نیم عصر به آسمان ایران آمدند و با انداختن دست‌کم چهار بمب دیگر پل را به‌ طور کامل تخریب کردند. 

روایت شاهدان از بمباران پل B1

درباره جنگ هیچ‌گاه حق مطلب ادا نمی‌شود و زبان و کلام همیشه در برابر توصیف آنچه بر مردم می‌گذرد کمترین است. این همان حس تمام شاهدان انفجارهای مهیب و موج‌های سنگین است که به زبان می‌آورند مانند پریسا که خانه‌شان در 600 متری پل بیلقان عظیمیه کرج بود و ظهر روز پنجشنبه با صدای مهیب چندین انفجار از جا پرید. موج انفجار را لمس کرد و بعد با سرعت راهی خیابان شد تا بلکه بتواند به آدم‌هایی که می‌دانست زیر پل در حال تفریح در سیزده به‌در بودند، کمک کند.

«بلافاصله نیروهای پلیس سعی کرده بودند که ورودی‌های آن منطقه و پل را ببندند و آمبولانس‌های زیادی در حال رفتن به آن سمت بودند.» در آن لحظات دود بود و گرد و خاک و مردمی که با اضطراب و استرس همچنان سعی داشتند خود را از منطقه هدف دور کنند یا از سر کنجکاوی به محل بروند تا از نزدیک ببینند که این‌بار جنگنده‌ها کجا را زد‌ه‌اند: «از قسمتی که روی بلندی قرار داشت نگاه کردیم و دیدیم که پل از وسط کاملا باز شده است، هر چند ما انفجارهای زیادی شنیدیم و من با آن همه صدای ممتد انفجار احتمال می‌دادم که پل از قسمت‌های دیگر هم تخریب شده باشد. هجوم آمبولانس‌ها به سمت محل حادثه نشان می‌داد که قطعا آدم‌های زیادی زیر آوار مانده‌اند چون زیر و اطراف این پل محیط سبز قشنگی شبیه پارک است و رستوران هم دارد. مردم در روزهایی جز سیزده به‌در هم به آنجا می‌رفتند و از فضای آن لذت می‌بردند. در آن محوطه چند مجموعه سرویس بهداشتی بزرگ هم هست که مردم محل در حالت عادی هم از آن استفاده می‌کردند.

خلاصه اینکه حدود 3 ساعت آب و برق نداشتیم و در همین شرایط، وقتی هنوز هم ازدحام نیروهایی که به سمت محل می‌رفتند زیاد بود، ساعت ۵ و ۲۵ دقیقه عصر دوباره صدای 4 تا ۵ انفجار دیگر را شنیدیم. من و دخترم در بالکن ایستاده بودیم و موج انفجار خیلی زیاد بود، مثل زمانی که سرتان را از پنجره بیرون می‌برید و باد خیلی شدید به صورت و موهای‌تان برخورد می‌کند، موج انفجار به صورت ما برخورد کرد. دودهای سیاه و وحشتناکی که آتش‌سوزی هم داشت را می‌دیدیم. حدس زدم که دوباره پل را زده‌اند.

البته امیدوارم امکان بازسازی آن باشد چون برای این پل زحمت زیادی کشیده بودند.» او سال‌هاست که از اوایل دهه ۹۰ آنجا زندگی می‌کند و در واقع محوطه نزدیک پل مسیر هر روزه رفت و آمدش است: «به چشم می‌دیدم که هر روز ذره ذره به پل اضافه می‌شود و صدها کارگر و مهندس آنجا در حال کار کردن بودند. خیلی دلم سوخت، واقعا خیلی زیاد. شاید این اولین‌باری بود که به چشم چیزی را می‌دیدم که همیشه در خبرها می‌شنیدم. هر قدر از اضطراب و ترس ناشی از این انفجارها برای مردم و خانه‌های اینجا اتفاق افتاده بگویم کم گفته‌ام.»

با اینکه فاصله آنها از محل انفجار بیشتر از 500 متر بود اما بعد از انفجارها تازه متوجه شدند که دیوار خانه از چند قسمت ترک خورده و شیشه‌های دو جداره هم از وسط باز شده است و افرادی که خانه‌هایشان نزدیک‌تر بوده هم آسیب‌های بیشتری از این انفجارها دیده‌اند. 

سارا هم که چند سالی در کرج زندگی کرده است درباره این پل به «اعتماد» می‌گوید: «زمانی که به همین حوالی نقل مکان کردیم، پدرم سمت باغستان غربی خانه گرفت و خواهرم هم به عظیمیه آمد. پدر از همان ابتدا خیلی خوشحال بود که اگر این جاده ساخته و باز ‌شود، راه‌مان تا شمال کوتاه می‌شود. این امیدواری و چشم به راهی بسیاری از اهالی محل بود که حالا بذار این پل افتتاح شود، فضای اینجا هم عوض می‌شود.»

8 شهید و  95 مجروح 

بخش‌هایی از پل بیلقان البته همچنان تا ساعت‌های ابتدایی شب می‌سوخت اما در نهایت برق و آب اهالی وصل شد. قدرت‌الله سیف، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری البرز هم اعلام کرد که بر اثر این حمله 8 نفر از شهروندان البرزی از ساکنان روستای بیلقان، مسافران عبوری و خانواده‌هایی که برای روز طبیعت در اطراف این محدوده حضور داشتند، به شهادت رسیدند و ۹۵ نفر نیز مجروح شدند.

«این حمله در شرایطی رخ داد که در محدوده پل B۱ هیچ‌گونه اقدام نظامی صورت نمی‌گرفت و این مجموعه صرفا یک پروژه عمرانی در حال تکمیل بوده و قرار بود به زودی به بهره‌برداری برسد. پل B۱ به عنوان بلندترین پل خاورمیانه و یکی از پیچیده‌ترین پروژه‌های مهندسی کشور، با اتکا به توان مهندسان داخلی ساخته شده است.»

او این پل را نمادی از خودباوری و توان فنی ایران اسلامی دانست و گفت: این اقدام آشکارا نقض اصول انسانی و حقوق بین‌الملل است و نباید بی‌پاسخ بماند. مجامع بین‌المللی باید در مقابل وجدان بیدار جوامع بشری پاسخگوی چرایی این حمله جنایتکارانه باشند.» علیرضا رحیمی، رییس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای اسلامی شهر کرج هم پس از بازدید از محل اعلام کرد که این پل را دوباره خواهیم ساخت و آبادانی ایران متوقف نخواهد شد.

حاشیه‌های جنگ  در نوروز

جنگ است و ما مردم ایران بیش از یک ماه است که در سرزمین چندین هزار ساله ایران بمباران می‌شویم. جنگ را ما شروع نکرده‌ایم اما ترامپ و بی‌بی می‌ترسیدند که یک روزی ما به آنها حمله کنیم! در عین حال که سال‌ها موشک‌های ایران را به آبگرمکن تشبیه می‌کردند می‌ترسیدند به آنها حمله کنیم، بنابراین سر برآوردند و دانشمندان و مقامات بالارتبه این کشور را ترور کردند و مردمان غیرنظامی هم در کشور کشته شدند.

همان‌طور که همیشه اسراییل اعتقاد داشت: برخیز و تو اول بکش. فقط به کشتن بسنده نکردند و ساختمان‌های زیادی تخریب شد، پتروشیمی و پارس جنوبی، انبارهای نفت، دانشگاه‌ها، انبار دارو و شیرخشک، کارخانه‌ها و شهر صنعتی در اصفهان و اراک و برخی بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و مدارس ایران به ‌طور مستقیم یا غیرمستقیم هدف حمله اسراییل  و امریکا  قرار گرفتند.

بیش از یک ماه از آغاز جنگ گذشته و مردم ایران دو هفته اول سال، نوروز و عید خود را با صدای بمباران و تصویر دود و آتش و دلشوره وطن و هموطن گذرانده‌اند. تحویل سال مردم ایران به ویژه آنهایی که در تهران بودند، غروب ترسناکی بود که با صدای بمباران و پدافند همراه شد. در هفته‌هایی که آسمان تهران از ستون‌های زشت دود پر و خالی می‌شد، آدم‌ها در خیابان یا در خانه دست را سایه‌بان چشم‌هایشان می‌کردند تا دور دست، آنجایی که مبدا صدا بوده را بیابند بعد آن را به هم نشان می‌دادند که مثلا کدام‌ نقطه انفجار رخ داده است. در شبکه‌های اجتماعی ایرانی که حالا به خاطر حمله اسراییل و امریکا و فیلتر شبکه جهانی اینترنت، در حال همه‌گیر شدن است هم حالا همه دست به دست هم داده‌اند تا در گروه‌ها یکدیگر را از اتفاقات جنگی محلات آگاه کنند.

برخی که مثلا در شهرهای مرزی و خاص هستند از ورود و خروج جنگنده و جهت آن خبر می‌دهد، مخصوصا وقتی جنگنده یا پهپاد را ببینند و صدای آن را بشنوند. بقیه تعداد انفجارها و محل تقریبی آنها را می‌نویسند، اگرچه به خاطر مسائل امنیتی همچنان نمی‌شود مکان دقیق را گفت، آدم‌ها در این گروه‌ها ساعت‌ها به تحلیل شرایط، پیشینه و آینده جنگ می‌پردازند و بسته به افراد عضو گروه یا آنلاین، بحث‌ها سطح‌بندی می‌شود.

گاهی هم از لزوم ایجاد آمادگی در کودکان، سالمندان و گروه حساس در استان‌های مختلف و هدف حمله در خطر می‌نویسند.  بساط شوخی همیشه به راه است، بساط مخالفت و درگیری و منم منم هم همچنان وجود دارد. هنوز هم برخی در گروه‌ها توان و تحمل عقیده مخالف خود را ندارند و ممکن است فردی حتی مغضوب فرد یا گروه دیگری شود و مورد حمله هم قرار بگیرد، بنابراین گاهی افرادی که متفاوت فکر می‌کنند، ترجیح می‌دهند بیشتر اوقات سکوت کنند و از دور فقط شاهد اطلاع‌رسانی درباره ورود و خروج جنگنده‌ها باشند. شبی که نیروگاه‌های برق را در برخی نقاط تهران و کرج هدف حمله قرار دادند برق در برخی نقاط تهران قطع شد اما قطعی برق یک تا دو ساعت زمان می‌برد و نهایتا وصل می‌شد.

حملاتی که مصداق جنایت جنگی است

 اسراییل و امریکا حتی به انستیتوپاستور ایران هم رحم نکردند و عصر روز پنجشنبه عکس‌های تخریب این موسسه قدیمی و یکی از پیشروترین موسسات جهان در زمینه منشا محلی، کنترل و تولید واکسن بسیاری از بیماری‌های کشنده، به ویژه طاعون منشأ گرفته از حیات‌ وحش در خاورمیانه منتشر شد. احسان مصطفوی، رییس انستیتو پاستور ایران در این باره گفت: «در اثر حملات رژیم صهیونیستی و امریکا به مراکز اطراف انستیتو پاستور ایران، سه بار انستیتو متاثر از این حملات آسیب بسیار جدی دیده است. ساختمان‌های مختلفی از انستیتو پاستور ایران مانند بخش‌های مالاریا، بانک سلولی، تحقیقات بالینی، بیوتکنولوژی و یک‌سری از بخش‌های پشتیبان مانند دفتر فناوری‌های اطلاعاتی و دفتر فنی مهندسی تخریب شده است. موج این حملات در حدی بوده که سایر ساختمان‌ها و تجهیزات انستیتو پاستور ایران نیز آسیب بسیار جدی دیده است و عملا شرایط کار و فعالیت را در ساختمان مرکزی غیرممکن کرده است.»

مجموعه آسیب دیده در ۲۳ هزار مترمربع شامل ۱۳ آزمایشگاه مرجع کشوری، ۳ آزمایشگاه همکار مرجع، ۸ آزمایشگاه بهداشتی، ۲۳ بخش تحقیقاتی، ۲ مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، ۳ بانک زیستی، ۳ دبیرخانه شبکه‌های تحقیقاتی، ۳ مرکز تحقیقاتی، یک واحد واکسیناسیون و یک آزمایشگاه مورد تایید سازمان غذا و دارو است.

شدت حملات اگرچه در این روزها در تهران کمتر شده است اما همچنان ادامه دارد.  دکتر پیرحسین کولیوند، رییس جمعیت هلال‌احمر، روز جمعه 14 فروردین حملات ۲۴ ساعت گذشته به مناطق غیرنظامی‌ کشور را تشریح کرد. «در این مدت، نقاط مختلفی از کشور هدف حملات قرار گرفت که بخش قابل‌توجهی از آنها اماکن و زیرساخت‌های غیرنظامی ‌بوده است.

در استان هرمزگان، شهرستان قشم، «اسکله صیادی» در ساعت ۳۰: 9 و در شهرستان بندرعباس «بلوار راه‌آهن» در ساعت ۴۵: 19 هدف حمله قرار گرفت. همچنین در شهرستان بندرلنگه، «فرودگاه بندرلنگه» در ساعت ۲۳: ۱۰ مورد اصابت قرار گرفت. در استان خوزستان، شهرستان خرمشهر، «جزیره مینو» در ساعت ۴۵: 9 مورد حمله دشمن قرار گرفت.»

او با اشاره به حملات متعدد به استان بوشهر توضیح داد: «شهرستان جم» «روستای زیبامکان» در ساعت 5۰: 1۰، «منطقه تاسیسات گازی» در ساعت ۲۰: ۱۷، «روستای علی‌آباد» در ساعت ۲۱: ۰۸ و «روستای گلوکات (مین کنسروی)» در ساعت 55: 21 هدف حمله قرار گرفت. همچنین در شهرستان دیر، «روستای کالو حسینه امیرالمومنین» در ساعت ۲۱: ۰۰ و در شهرستان تنگستان، «سوله پرورش میگو» در ساعت ۰۰: ۲۸ مورد اصابت واقع شد. همچنین، در شهرستان بوشهر، «انبار امدادی جمعیت هلال‌احمر در چغادک» در ساعت ۰۶: ۱۰ مورد حمله قرار گرفت. در استان کرمانشاه، شهرستان سنقر، «شهرک صنعتی سنقر» در ساعت 30: 12 مورد حمله دشمن قرار گرفت.» رییس جمعیت هلال‌احمر این حملات که به‌ صورت مستقیم مناطق غیرنظامی، روستاها، زیرساخت‌های شهری، تاسیسات اقتصادی و حتی انبار امدادی هلال‌احمر را هدف قرار داده است را مصداق بارز نقض اصول انسانی و قوانین بین‌المللی دانست و گفت که دشمن حتی به قوانینی که خود آنها را وضع و امضا کرده نیز پایبند نیست و این رفتار، نشان‌دهنده عمق جنایت، بی‌رحمی و وحشیگری آنهاست.

جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران نیز با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های حقوقی و دیپلماتیک، پیگیری این اقدامات ضدانسانی را از طریق نهادهای بین‌المللی با جدیت در دستور کار قرار داده است. همچنین ساعت 5 صبح روز جمعه انبار امدادی جمعیت هلال‌احمر استان بوشهر در منطقه چغادک، هدف حمله هوایی قرار گرفت و در پی این حمله، ۲ دستگاه کانتینر امدادی چرخ‌دار و ۲ دستگاه اتوبوس و خودروی امدادی از بین رفتند.

پیش از این هم محمداسماعیل توکلی، رییس مرکز اورژانس استان تهران گفته بود که در جنگ اخیر ۲۳ دستگاه آمبولانس و نزدیک به ۱۰ دستگاه پشتیبان عملیات دچار آسیب شده است. ۸ دستگاه کاملا از بین رفته و دو دستگاه همچنان زیر آوار است و به دلیل حجم اصابت‌ها نتوانستیم آنها را خارج کنیم. همه اینها در شرایطی است که طبق کنوانسیون‌های ژنو و قواعد و اصول حقوق بین‌الملل بشردوستانه، هدف قرار دادن تجهیزات و زیرساخت‌های امدادی ممنوع است. در همین زمینه نمایندگان مجلس و مقامات ایرانی حملات نظامی امریکا و اسراییل به زیرساخت‌های کشور را مصداق بارز جنایت جنگی عنوان کردند. 

نگرانی‌های  بین‌المللی 

خبرگزاری رویترز هم اخیرا گزارش داده که بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بین‌الملل در امریکا، از دانشگاه‌هایی مانند هاروارد، ییل، استنفورد و دانشگاه کالیفرنیا در نامه‌ای که روز پنجشنبه دوم آوریل منتشر شد، اعلام کردند که عملکرد نیروهای امریکایی و اظهارات مقامات ارشد این کشور «نگرانی‌های جدی درباره نقض قانون بین‌المللی حقوق بشر، از جمله احتمال ارتکاب جنایات جنگی» ایجاد کرده است.

این نامه، که در وب‌سایت مجله «جاست سکیوریتی» منتشر شده، به ‌طور خاص به اظهارنظر ترامپ در اواسط مارس اشاره می‌کند که گفته بود امریکا ممکن است «فقط برای تفریح» به ایران حمله کند. همچنین در آن به اظهارات اوایل مارس پیت هگست، وزیر دفاع امریکا اشاره شده که گفته بود امریکا ملزم به رعایت «قوانین احمقانه جنگ» نخواهد بود. 

 این کارشناسان در نامه خود اعلام کردند که «به ‌شدت نگران حملاتی هستند که مدارس، مراکز درمانی و خانه‌ها را هدف قرار داده‌اند» و به حمله به یک مدرسه دخترانه در میناب در نخستین روز جنگ اشاره کردند.  پس از آنکه گزارش‌های رسانه‌ای نشان دادند احتمالا نیروهای امریکایی مسوول این حمله بوده‌اند، ارتش امریکا در ماه مارس اعلام کرد که تحقیق درباره حمله ۲۸ فوریه به این مدرسه را تشدید کرده است.

جمعیت هلال‌احمر ایران اعلام کرده که در این حمله ۱۷۵ نفر به شهادت رسیدند. سازمان عفو بین‌الملل نیز هشدار داده است که تهدیدات ترامپ می‌تواند جنایت جنگی تلقی شود و از او خواسته شده فورا این تهدیدات را پس بگیرد و به قوانین بشردوستانه بین‌المللی پایبند باشد.  همچنین، فدراسیون بین‌المللی صلیب‌سرخ و هلال‌احمر هشدار داده‌اند که نیازهای پزشکی در ایران به‌ طور سریع افزایش یافته و ذخایر دارویی و تجهیزات می‌توانند به‌زودی به ‌طور بحرانی کاهش یابند و نیاز به حمایت بین‌المللی گسترده‌تری دارند.